Pakistan’da insan plasentası kaçakçılığı: Yaşlanma zıddı enjeksiyonlar için hastanelerden plasenta çalan şebekeye soruşturma

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Pakistan‘da, hastanelerden insan plasentalarını kaçırarak yaşlanma tersi enjeksiyonlar ürettiğinden şüphelenilen bir şebeke hakkında soruşturma başlatıldı.

Federal Soruşturma Ajansı (FIA), kelam konusu çeteyi her ay çeşitli hastanelerden 200 kg plasenta satın almakla suçluyor.

FIA, BBC News Urdu’ya yaptığı açıklamada, plasentaların kurutulup işledikten sonra yurt dışına gönderildiğini belirtti.

Geçen ayın sonunda başşehir İslamabad’daki bir baskında, yetkililer yasa dışı bir sürece tesisinde insan plasentası olduğu düşünülen 500 kg madde ele geçirdi ve beş kişi tutuklandı.

FIA’nın paylaştığı fotoğraflarda, “plasenta depolama ve sürece tesisi haline dönüştürülen” bir konutun içinde, el otomobillerine yerleştirilmiş, kurutulmuş plasenta tepsileri görülüyor.

Pakistan İnsan Organ Nakli Kurumu’ndan Hina Kanwal, BBC News Urdu’ya yaptığı açıklamada beş şüphelinin İslamabad ve Rawalpindi’deki hastanelere plasenta başına yaklaşık 2,90 dolar ödediğini ve bunun hastane yöneticilerinin işbirliği olmadan imkansız olacağını söyledi.

FIA’nın açıklamasına nazaran, bu maddeler ihraç edilerek yaşlanma tersi enjeksiyonlara dönüştürülecek ve her biri yaklaşık 2.530 dolara satılacaktı.

Kanwal, estetik cerrahide insan plasentasına büyük talep olduğunu söylüyor lakin Pakistan’da bu süreksiz organın alım satımı yasa dışı.

İnsan organlarını ticari hedefle toplamaktan hatalı bulunanlar 10 yıla kadar mahpus ve 3.600 dolara kadar para cezasına çarptırılabiliyor.

FIA şebekenin faaliyetlerinin Lahor ve Peşaver de dahil olmak üzere öteki büyük kentlere de yayıldığını belirtiyor.

Ayrıca, muhtemel hata paydaşlığı gerekçesiyle göçmenlik memurları, atık idaresi şirketleri ve hastaneler hakkında da soruşturma yürütülüyor.

BBC News Urdu’ya konuşan bir yetkili, FIA’nın daha evvel “yasadışı insan organı nakline karşı aksiyon aldığını” fakat bunun “insan plasentası ticareti yapan organize, milletlerarası bir şebekeyi” içeren birinci hadise olduğunu söyledi.

Yetkililer beş şüphelinin birinci olarak kelam konusu maddenin koyun plasentası olduğunu tez ettiklerini, fakat daha sonraki sorgulamalarda bunun insan plasentası olduğunu itiraf ettiklerini belirtti.

Öte yandan, İslamabad Uluslararası Havalimanı’ndaki FIA yetkilileri, Vietnam’a gönderilmek üzere olan 100 kg insan plasentası ele geçirdi. Vietnam’da hayvan plasentası kullanımı hür olsa da, insan plasentası kullanımı yasak.

FIA’ın insan plasentası ticareti kuşkusuyla gözaltına aldığı kişi sayısı dokuza yükseldi.

Pakistan’da jinekolog olan Sadaf Tarık, “son derece bulaşıcı tıbbi atık” olarak kabul edilen plasentanın imhasına ait sıkı düzenlemeler olduğunu vurguluyor.

BBC News Urdu’ya konuşan Tarık, plasentanın doğumdan çabucak sonra bir kenara ayrıldığını, ve üzerinde plasenta içerdiği belirtilen sarı renkli “biyolojik tehlikeli atık” torbasına konup, ağzının sıkıca kapatıldığını söyledi.

“Bunlar, plasentanın çürümesini ve berbat kokmasını önlemek için, doğumhane yahut ameliyathaneden hastanenin merkezi soğutma deposuna taşınır.”

Tarık, plasentanın en fazla 24 saat saklanabileceğini de ekliyor.

Tarık bu işi hükümet onaylı atık idaresi şirketlerinin yaptığını, hastanelerin bu malzemeyi atık idaresi şirketlerine verdiğinde nizamlı bir kayıt tutulduğunu ve bu kayıtların yetkililer tarafından sistemli olarak denetim edildiğini söylüyor.

Geleneksel tıptaki kullanımı

Plasenta, gebelik sırasında rahimde gelişen ve bebeğin rahim içindeki hayatını sürdüren süreksiz bir organdır.

Göbek kordonu aracılığıyla bebeğe bağlı olan plasenta, bebeğe gerekli oksijen ve besin maddelerini taşırken, atık maddeleri de dışarı atıyor.

Normal doğumda plasenta, bebek doğduktan kısa bir müddet sonra beden tarafından doğum kanalından atılıyor. Sezaryen doğumda ise hekimler plasentayı cerrahi olarak çıkarıyorlar.

Ancak kimi beşerler, protein, demir ve yağ açısından varlıklı olan plasentanın yetişkinler için de besleyici olduğuna inanıyor.

Plasenta özleri, yüzyıllardır birçok kültürde klâsik tıpta kullanılıyor.

ABD merkezli pazar araştırma şirketi Polaris’e nazaran, yıllık yasal plasenta ticaretinin bedeli şu an global olarak 700 milyon dolardan fazla, ve bunun 2034 yılına kadar 1,4 milyar doların üzerine çıkması bekleniyor.

Polaris bu büyümenin domuz, koyun, at ve insan plasenta özütlerine yönelik talebin artmasından kaynaklandığını belirtiyor.

Polaris’te analist Nitin Tambe, “Plasenta yalnızca gebeliğin değil, tıp ve bilimin de yıldızı haline geldi” diyor.

“Bebekleri beslemekten tıbbi tedavilere ve hoşluk dalındaki yeniliklerine ilham vermeye kadar, kullanım potansiyeli daima artıyor.”

Plasentanın asıl gayesinin, ömrün en erken basamaklarında hayatı sürdürmek olduğunu düşünürsek, ironik formda bu özlerden elde edilen eserlerin birçok yaşlanmayla temaslı durumlarda kullanılıyor.

Kullanım alanları arasında şunlar yer alıyor:

Ancak östrojen ve progesteron üzere yüksek ölçüde bayan hormonu içeren plasentalar, doğum sonrası depresyon tedavisi de dahil, birçok ilacın içeriğinde kullanılıyor.

Ayrıca klâsik tedavilerin hudutlu muvaffakiyet sağladığı inme, kronik yorgunluk, Parkinson hastalığı, multipl skleroz (MS), kas distrofisi üzere otoimmün ve nörolojik rahatsızlıklarla, karaciğer hastalıkları, Crohn hastalığı ve hatta kanser üzere hastalıkların tedavilerinde de kullanılabiliyor.

Tarık, “Araştırmalar ayrıyeten demir düzeylerini artırmayı ve doğum sonrası anemiyi tedavi etmeyi amaçlayan ilaçlarda da yararlı olduğunu gösteriyor” diyor.

Ayrıca hap ve enjeksiyon halindeki formları da kimilerine nazaran doku yenilenmesine yardımcı oluyor.

Tarık, “Özellikle plasentanın iç katmanı, büyüme faktörü özellikleriyle bilinir. Ayrıyeten derin yaralar, önemli yanıklar, ülserler ve göz yaralanmaları üzere cerrahi süreçlerin tedavisinde de kullanılıyor” diyor.

Ancak bu uygulamaların ardındaki bilimsel deliller ve dünya genelindeki düzenlemeler farklılık gösteriyor.

Japan Bio Products (JBP), %100 toz haline getirilmiş plasenta kapsüllerini Asya genelinde besin desteği olarak ihraç eden bir şirket. Bu eserlerin bir kısmı, lokal pazara bağlı olarak, insan plasentasından, bir kısmı ise domuz yahut at plasentasından elde ediliyor.

NutraIngredients haber sitesine konuşan JBP’nin Güneydoğu Asya Ülkeleri Birliği yöneticisi Winston Ooi, “Asyalılar, plasenta bazlı eserlere karşı daha açık fikirli olma eğiliminde. Hatta plasenta tüketmek Çinlilerin geçmişinde yer alan bir pratik” diyor.

“Online olarak daha fazla bilgiye erişilebilmesiyle birlikte, beşerler plasenta içeren eserlere daha fazla maruz kalıyor ve talep artıyor.”

Çin’in yasadışı ticareti

Çin’de, ticari satışına getirilen yasağa karşın, taze insan plasentası “tezgah altından” yahut çeşitli online platformlarda farklı isimler altında gizlenerek satılmaya devam ediyor.

Bir online satıcı Global Times gazetesine yaptığı açıklamada, tek bir insan plasentasının 50 dolardan fazla bir fiyata satılabileceğini söyledi.

“Daha fazla alırsanız fiyatı [40 dolara] indirebilirim. Ham maddeyi kilogram başına [30 dolara] alıyoruz.”

Hukukçu Zhang Bo da gazeteye, yakalananların ekseriyetle yasadışı yararlarının beş katından daha az bir ölçüde para cezasına çarptırıldığını söylüyor; “Eğer para cezası, örneğin, yasadışı yararların 50 katına çıkarılırsa, hatalılar cürümlerinin maliyeti konusunda iki sefer düşünebilirler” diye ekledi.

Çin’in Hunan eyaletinde bir devlet hastanesinde klâsik Çin tıbbı eczacısı olan Yao ise Global Times gazetesine “Eski klâsik Çin tıbbında insan plasentası temel olarak bağışıklığı güçlendirmek yahut astım ve bronşiti tedavi etmek için kullanılıyordu” dedi.

Ancak Şanghay Halk Hastanesi’nden jinekolog Dr. Huang Chengsheng yine Global Times’a, HIV, hepatit B ve sifilis üzere virüsleri taşıyabilen “hijyenik olmayan plasentaların yenmesi yoluyla bu enfeksiyonların kapılabileceği ikazını yaptı.

Dr. Huang yine de “birçok yeni annenin, plasentasını imha ettirmek yerine meskene götürüp yemeyi tercih ettiğini” belirtiyor.

Global Times’a konuşan bir yeni anne, hem annesinin hem de kayınvalidesinin onun plasentasını yiyip yiyemeyeceklerini sorduğunu söyledi ve “Yemelerini istemiyorum,” dedi. “Bu iğrenç.”

Şanghay’da öteki bir bayan ise gazeteye, hastanenin yakınındaki bir dükkana plasentasını toz haline getirip kapsüllere koymaları için yaklaşık 7 dolar ödediğini söyledi ve “bu, sıhhati berbat olan kayınpederim içindi,” diye ekledi.

Çin’in doğusundaki Zhejiang eyaletinde kapıdan kapıya plasenta teslimatı hizmeti veren diğer bir bayan ise gazeteye yaptığı açıklamada, işletmesinin online reklam kısıtlamalarından etkilendiğini, fakat “gerçek talebin hala güçlü olduğunu” söylüyor.

Orijinali İngilizce olan bu makalenin çevirisinde yapay zekadan yararlandık. Yayınlanmadan evvel çeviriyi bir BBC gazetecisi denetim etti. .